Đăng lúc: 06/11/2026 08:46:17 AM

Vì nghi ngờ một người trộm cắp tài sản, lừa đảo hoặc có hành vi vi phạm pháp luật, một số người tự ý khống chế, nhốt giữ, trói hoặc không cho người khác rời khỏi nơi ở để yêu cầu giải quyết sự việc.

Tuy nhiên, không phải cứ phát hiện người khác có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì cá nhân cũng có quyền tự ý bắt, giữ người. Nếu thực hiện không đúng quy định, chính người thực hiện hành vi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

1. Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật?

Theo Điều 157 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025 người nào có hành vi bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, nếu không thuộc trường hợp phạm tội khác được quy định tại Điều 153 và Điều 377, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Các hành vi có thể được xem xét gồm:

• Tự ý khống chế, bắt giữ người khác khi không có căn cứ pháp luật.

• Nhốt người trong phòng, nhà hoặc địa điểm khác, không cho họ rời đi trái pháp luật.

• Dùng vũ lực, đe dọa hoặc các thủ đoạn khác để buộc người khác phải ở lại một địa điểm trái ý muốn và trái quy định pháp luật.

Việc xác định có phạm tội hay không phải căn cứ vào tính chất, mục đích, phương thức thực hiện và các tình tiết cụ thể của vụ việc.

2. Mức hình phạt đối với tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật

Theo Điều 157 Bộ luật Hình sự, các khung hình phạt được quy định như sau:

Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu phạm tội thuộc các trường hợp như: có tổ chức; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội 02 lần trở lên; đối với 02 người trở lên; đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ; gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%...

Khung 3: Phạt tù từ 05 năm đến 12 năm nếu làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát; tra tấn, đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục nhân phẩm; gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Có được tự ý giữ người khác để đòi nợ hoặc giải quyết mâu thuẫn không?

Câu trả lời là không thể tùy tiện thực hiện việc bắt, giữ người chỉ vì phát sinh tranh chấp hoặc mâu thuẫn.

Ví dụ:

• Chủ nợ tự ý nhốt người vay tiền để buộc trả nợ.

• Một nhóm người khống chế, giữ người vì nghi ngờ người đó lấy cắp tài sản.

• Giữ người trong nhà, không cho rời đi để buộc họ thừa nhận hành vi hoặc giải quyết tranh chấp.

Những hành vi này có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Pháp luật có quy định về những trường hợp cá nhân được bắt người phạm tội quả tang và giao ngay cho cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, quyền này không đồng nghĩa với việc được tự ý giam giữ, đánh đập hoặc tra tấn người khác.

4. Vai trò của luật sư khi giải quyết vụ án hình sự

Khi một người bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, khởi tố hoặc truy tố, việc có luật sư tham gia hỗ trợ pháp lý kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng.

Luật sư có thể:

• Tư vấn, đánh giá hành vi và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

• Nghiên cứu hồ sơ, chứng cứ và những tình tiết có lợi, bất lợi.

• Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội.

• Hỗ trợ người bị hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

• Kiến nghị cơ quan tiến hành tố tụng xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định.

5. Công ty Luật Mạnh Thăng – Tư vấn, bào chữa và bảo vệ quyền lợi trong các vụ án hình sự

Khi phát sinh vụ việc có dấu hiệu hình sự, việc đánh giá đúng bản chất hành vi và có phương án pháp lý phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế những rủi ro pháp lý không đáng có.

Công ty Luật Mạnh Thăng cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật hình sự, tham gia bào chữa cho người bị buộc tội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại trong các vụ án hình sự.

Với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm, Công ty Luật Mạnh Thăng hướng đến việc hỗ trợ khách hàng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, đánh giá các vấn đề pháp lý và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp theo quy định pháp luật.

Thông tin liên hệ Công ty Luật Mạnh Thăng:

• Địa chỉ: Số 9 Nguyễn Cửu Đàm, Phường Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh.

• Hotline: 0909.528.082

• Email: luatmanhthang09@gmail.com

• Website: luatmanhthang.vn